Moje dziecko po próbie samobójczej wraca ze szpitala. Jak się przygotować?

Podjęcie próby samobójczej przez dziecko może wywoływać w Tobie skrajne emocje – począwszy od złości i poczucia winy, przez wstyd i bezradność, po lęk i utratę poczucia bezpieczeństwa. Odczuwanie różnych emocji jest w tej sytuacji zupełnie naturalne.

Decyzja bliskiej osoby – w tym przypadku dziecka – o podjęciu próby samobójczej bardzo często wiąże się z bólem psychicznym oraz trudnościami, które przeżywa. Pamiętaj, że taka decyzja nie ma jednego wytłumaczenia – składa się na nią wiele czynników.

W przypadku młodych osób takie zachowanie często oznacza wołanie o pomoc – dzieci nie potrafią wyrazić swojego bólu, myślą, że nikt nie jest w stanie im pomóc, nie chcą nikogo martwić. Nie wiedząc, jak poradzić sobie w trudnej dla nich sytuacji, brną w problemy i czują się nimi coraz bardziej przytłoczone.

Pamiętaj, że Twoje dziecko na myśl o rozmowie dotyczącej próby samobójczej może odczuwać złość czy frustrację, może mu być trudno opisać swoje emocje albo może się czuć niegotowe do podjęcia tego tematu. Ważne, abyś jako rodzic był cierpliwy i empatyczny, nie oceniał tego, co dziecko zrobiło i co mówi.

Nie dopytuj dziecka, z jakiego powodu podjęło próbę samobójczą. Jeśli jednak zechce powiedzieć – wysłuchaj i rozmawiaj bez oceniania, krytykowania czy nadmiernego dopytywania o szczegóły.

Jeśli odczuwasz lęk przed tym, co powiedzieć, postaraj się przede wszystkim wyrazić gotowość do pomocy. Możesz powiedzieć: Cieszę się, że z tobą wszystko w porządku. Nie musisz nic mówić, ale wiedz, że jestem i jeśli zechcesz porozmawiać – zrobimy to.

Akceptuj to, co słyszysz od dziecka – choć na początku może to być trudne. Poświęcaj czas na rozmowę i wspólnie szukanie rozwiązań. Pytania, które mogą być pomocne w tej sytuacji, to np.:

• Jak chcesz, aby cię traktowano?
• Jak mogę ci pomóc, gdy nie czujesz się bezpiecznie?
• Po czym poznam, że czujesz się gorzej?
• Skąd będę wiedzieć, kiedy interweniować?
• W jakich sytuacjach czujesz zdenerwowanie lub masz myśli samobójcze?
• Co ci teraz pomaga?

Nie unikaj kwestii próby samobójczej w rozmowach i nie zaprzeczaj, że tak trudna sytuacja nie miała miejsca. Dołóż wszelkich starań, by ten temat nie stanowił tabu w rodzinie. Bagatelizowanie próby samobójczej może sprawić, że Twoje dziecko poczuje się nieważne, czy nawet ignorowane.

Zapewniaj dziecko, że zawsze może na Ciebie liczyć i z Tobą szczerze porozmawiać. Zapewnij je również, że nigdy nie będzie zlekceważone czy skrytykowane. Ważne jest, aby Twoje dziecko usłyszało komunikat, że nie jest samo i jest kochane. Okazywanie troski i zainteresowania powinno być wyważone, aby dziecko czuło wsparcie, a nie nadopiekuńczość.

Zapewnij dziecku pomoc specjalistyczną, np. psychoterapię, a jeśli to wskazane – również opiekę psychiatryczną. Pamiętaj, że kryzys nie minął wraz z próbą samobójczą.

Jeśli pozwoli na to kondycja psychiczna Twojego dziecka, zaproponuj mu wspólne aktywności, zwłaszcza te, które dotychczas sprawiały mu przyjemność. Towarzysz dziecku w tworzeniu rutyny, aby odzyskiwało poczucie bezpieczeństwa i kontroli nad swoim życiem.

Poproś o wsparcie w szkole, do której uczęszcza Twoje dziecko. Powrót do niej kiedyś nastąpi i optymalnie byłoby, gdyby również tam mogło otrzymać pomoc.

Zaangażuj innych członków rodziny do wspólnego działania. Kontaktuj się z osobami, którym ufasz i na których wsparcie możesz liczyć. Zadbaj również o siebie, a jeśli to konieczne – skorzystaj z pomocy specjalistów.

Materiał sfinansowany przez Fundację KGHM Polska Miedź.